Çene Eklemi Tedavileri

Çene Eklemi Nedir?

Temporomandibular eklem, alt çene kemiğini kafatasına bağlayan ve yüzün her iki tarafında bulunan eklemdir.

Eklem içerisinde hareketi düzenleyen disk yapısı bulunur. Eklem, çevresindeki bağlar ve çiğneme kaslarıyla birlikte çalışarak alt çenenin farklı yönlerde hareket etmesini sağlar.

Çene Eklemi Rahatsızlıklarının Belirtileri Nelerdir?

Çene eklemi ve çiğneme sistemiyle ilişkili olabilecek belirtiler arasında:

• Çene eklemi bölgesinde ağrı veya hassasiyet
• Çiğneme kaslarında ağrı ve yorgunluk
• Ağız açarken veya kapatırken eklemden ses gelmesi
• Ağız açmada kısıtlılık
• Çenenin açılırken bir tarafa yönelmesi
• Çenede geçici kilitlenme
• Çiğneme sırasında rahatsızlık
• Yüz bölgesinde kas ağrıları
• Sabahları çene kaslarında yorgunluk

Bu belirtiler farklı nedenlerle de ortaya çıkabileceğinden kesin değerlendirme klinik muayene sonrasında yapılmalıdır.

Çene Eklemi Rahatsızlıkları Neden Oluşur?

Temporomandibular eklem rahatsızlıklarının tek bir nedeni olmayabilir. Kaslar, eklem yapıları ve davranışsal faktörler farklı ölçülerde etkili olabilir.

Çene eklemi yakınmalarıyla ilişkili olabilecek faktörler arasında:

• Diş sıkma ve gıcırdatma
• Çiğneme kaslarının aşırı kullanımı
• Çene eklemine veya yüz bölgesine gelen travmalar
• Eklem içerisindeki disk yapısıyla ilişkili problemler
• Bazı dejeneratif eklem değişiklikleri
• Uzun süreli parafonksiyonel alışkanlıklar

yer alabilir.

Çeneden Ses Gelmesi Her Zaman Bir Problem midir?

Ağız açma veya kapama sırasında klik, tıklama veya benzeri eklem sesleri duyulabilir.

Eklem sesi tek başına her zaman tedavi gerektiren bir durum anlamına gelmez. Ağrı, hareket kısıtlılığı, kilitlenme veya fonksiyon kaybının eşlik edip etmediği değerlendirilmelidir.

Çene Kilitlenmesi Nedir?

Bazı hastalarda ağız açma veya kapama hareketi sırasında çenenin hareketinde geçici ya da daha belirgin bir kısıtlanma yaşanabilir.

Kilitlenmenin nedeni eklem içi yapılar, kas spazmı veya farklı fonksiyonel problemlere bağlı olabilir.

Ani gelişen veya devam eden çene kilitlenmelerinde klinik değerlendirme yapılması önemlidir.

Çene Eklemi Muayenesi Nasıl Yapılır?

Değerlendirme sırasında hastanın şikâyetlerinin ne zaman başladığı, hangi hareketlerde arttığı ve günlük yaşamı nasıl etkilediği sorgulanır.

Klinik muayenede:

• Ağız açma miktarı
• Alt çenenin hareketleri
• Çene ekleminden gelen sesler
• Çiğneme kaslarının hassasiyeti
• Eklem bölgesindeki ağrı
• Dişlerde bruksizm ve aşınma bulguları
• Dişlerin kapanış ilişkisi

değerlendirilebilir.

Gerekli durumlarda eklem yapılarını değerlendirmek amacıyla uygun görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.

Çene Eklemi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Çene eklemi rahatsızlıklarının tedavisi problemin kaynağına ve hastanın şikâyetlerine göre değişir.

İlk yaklaşım çoğu vakada mümkün olduğunca koruyucu ve geri dönüşümlü yöntemlerin değerlendirilmesidir.

Tedavi planında uygun vakalarda:

• Çene kullanım alışkanlıklarının düzenlenmesi
• Çiğneme kaslarına yönelik koruyucu öneriler
• Kişiye özel oklüzal splint veya gece plağı
• Bruksizmin değerlendirilmesi
• Mevcut restorasyon ve kapanış ilişkisinin kontrolü
• Gerekli durumlarda farklı disiplinlerden değerlendirme alınması

gündeme gelebilir.

Çene Eklemi Plağı Nedir?

Oklüzal splint, hastanın dişlerine özel olarak hazırlanan çıkarılabilir bir ağız içi apareydir.

Kullanım amacı hastanın mevcut problemine göre değişebilir. Bazı hastalarda dişlerin ve restorasyonların aşırı kuvvetlerden korunması veya çiğneme sistemi üzerindeki yüklerin kontrol edilmesine yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir.

Her çene eklemi rahatsızlığı için aynı plak kullanılmaz. Plak türü, kullanım süresi ve kontroller kişiye özel olarak planlanmalıdır.

Diş Sıkma ile Çene Eklemi Problemleri Arasında İlişki Var mıdır?

Diş sıkma ve gıcırdatma, çiğneme kaslarının uzun süre yüksek aktivitede çalışmasına neden olabilir ve bazı hastalarda çene bölgesindeki yakınmalarla birlikte görülebilir.

Bununla birlikte her çene eklemi problemi bruksizm kaynaklı değildir. Eklem ve kas sistemi ayrı olarak değerlendirilmelidir.

Çene Eklemi Problemleri Baş ve Yüz Ağrısı Yapabilir mi?

Çiğneme kaslarındaki aşırı aktivite veya hassasiyet bazı hastalarda yüz, şakak ve çevre bölgelerde ağrı ile birlikte görülebilir.

Ancak baş ve yüz ağrılarının çok sayıda farklı nedeni bulunabileceğinden bu yakınmaların yalnızca çene eklemine bağlanmaması gerekir.

Çene Eklemi Rahatsızlıklarında Cerrahi Gerekir mi?

Çene eklemi şikâyeti bulunan hastaların büyük bölümünde ilk değerlendirme konservatif yaklaşımlar üzerinden yapılır.

Cerrahi veya daha ileri girişimsel yöntemler yalnızca belirli klinik durumlarda ve gerekli uzman değerlendirmeleri sonrasında gündeme gelebilir.

Çene Eklemi Sağlığı İçin Nelere Dikkat Edilebilir?

Günlük alışkanlıkların çiğneme sistemi üzerinde oluşturduğu yükün farkında olmak bazı hastalar açısından yararlı olabilir.

• Gün içerisinde gereksiz diş sıkma alışkanlığı fark edilmeye çalışılmalıdır.
• Uzun süre sakız çiğneme gibi aşırı çene kullanımından kaçınılabilir.
• Çok sert gıdaların sürekli çiğnenmesi sınırlandırılabilir.
• Çeneyi zorlayan alışkanlıklardan kaçınılabilir.
• Önerilen splint veya apareyler belirtilen şekilde kullanılmalıdır.
• Kontrol randevuları sürdürülmelidir.

DrKuyumcu’da Çene Eklemi Tedavileri

Çene eklemi yakınmalarında yalnızca eklem sesine veya tek bir belirtiye odaklanmak yeterli değildir.

DrKuyumcu’da çene eklemleri, çiğneme kasları, alt çene hareketleri, dişlerin kapanışı ve bruksizm bulguları bir bütün olarak değerlendirilir.

Tedavi planı mevcut bulguların kaynağını belirlemeye, gereksiz ve geri dönüşümsüz müdahalelerden kaçınmaya ve çiğneme sisteminin fonksiyonunu korumaya yönelik kişiye özel oluşturulur.

Çene Eklemi Rahatsızlıkları Hakkında Sık Sorulan Sorular